For English version click here


Mariette Devocht (1909- 1999)
Een Belgische Kunstenares uit de Kempen




Mariette (Jet) Devocht werd geboren uit een burgerlijke familie in Turnhout op 28 augustus 1909 (Fig.1, portret door haar echtgenoot Leo Lewi ).

Zij genoot een artistieke opleiding, alhoewel zij daartoe weinig werd aangemoedigd door haar familie. Zij volhardde nochtans en voltooide haar studies aan de Koninklijke Akademie en het Hoger Instituut voor Schone Kunsten te Antwerpen.

Naast haar artistieke werkzaamheid was zij tevens een toegewijde echtgenote, moeder en grootmoeder en wist zij deze rollen met veel vindingrijkheid met elkaar te verzoenen.

Portret van Mariette Devocht door haar echtgenoot Leo Lewi, olie op doek, 40x36 cm



Isidore Opsomer, Professor aan het Hoger Instituut te Antwerpen, heeft een grote invloed uitgeoefend op een ganse generatie van kunstenaars onder dewelke Mariette Devocht die zijn lessen volgde tussen 1933 en 1936. Onder zijn begeleiding leerde zij van het Kempense landschap te houden waarmede zij was opgegroeid. Zij waardeerde de plaatselijke tradities, de landerijen, boerderijen en vooral de mensen die er woonden en werkten.
Zij beëindigde het Hoger Instituut in 1936 als een volleerde kunstenares met als specialiteiten portretschilderen en etsen. In die periode maakte zij talrijke etsen die tentoongesteld werden in Turnhout , Antwerpen en omgeving.

Mariette Devocht, Kempisch landschap, ets, 10 x 20 cm

Op 10 Maart 1937 huwde Mariette met de getalenteerde en veelzijdige kunstenaar Leo Lewi (1909-1976). Twee jaar later vestigde het koppel zich in Turnhout. Dit huwelijk speelde in velerlei opzicht een belangrijke rol in het leven van Mariette Devocht.
In het gezin werden vijf kinderen geboren. Samen met haar echtgenoot hield zij meerdere gezamenlijke tentoonstellingen van werk waarin zij elkaar aanvulden en waarin de Kempen een gemeenschappelijke bron van inspiratie was (Fig.2, ets van Kempisch landschap).


De jaren tijdens de tweede Wereldoorlog (1939-1945) waren moeilijk voor Leo Lewi die van joodse afkomst was en zich tot het katholicisme had bekeerd in 1936. Hij moest meermaals onderduiken voor de vervolging van de Nazis en dit vormde een zware belasting voor het jonge gezin. Na de oorlog trachtten Mariette en Leo hun gezamenlijk kunstenaarsleven terug op te nemen. De artistieke bezieling en drijfveer van Leo Lewi hadden echter aanzienlijk geleden. Ook Mariette had veel van het poëtisch idealisme uit haar studiejaren verloren, alhoewel de toewijding aan haar kunst onveranderd was gebleven.

De opkomst van het modernisme in de naoorlogse periode (1945-1950) vormde een uitdaging voor het impressionistisch en animistisch geïnspireerde kunstenaarskoppel. Maar zij werden haast niet beïnvloed door de progressieve bewegingen en vervolgden hun oorspronkelijke artistieke orientatie. Opdrachten waren echter broodnodig voor de instandhouding van het huisgezin, maar deze kwamen niet in overvloed.

Mariette Devocht, portret van haar dochter Wenefrida Lewi, pastel, 87 x 55cm


Mariette Devocht's techniek verschoof geleidelijk aan van etsen naar het werken met waterverf, pastel en olieverf (Fig.3, portret van haar dochter Wenefrida Lewi). Vanaf 1949 was zij lerares plastische kunsten achtereenvolgens in Turnhout, Oostmalle, Mol en Beerse. Het deelgenoot maken van een jongere generatie aan kunstzinnige beleving werd voor Mariette Devocht een nieuwe belangrijke levensopdracht.

Door de voorbereiding van haar lessen en de zorg voor haar familie bleef weinig tijd over voor Mariette's eigen kunst. Niettemin bleef zij portretten, stillevens en landschappen schilderen. Zij gaf zich ten volle over aan de natuur en het landschap van de Kempen, welke zij vastlegde met nostalgische authenticiteit, met eenvoudige lijnen en sobere kleuren. Zij vond verpozing bij het vertoeven in het natuurgebied "De Liereman" in het nabijgelegen Oud-Turnhout en in de landerijen rondom Mol. Zij was verliefd op de open ruimtes van de Kempen, met zijn boerderijtjes en windmolens. Belangstelling voor eenvoudige mensen en hun omgeving was levenslang haar bron van inspiratie.


Mariette Devocht hield ervan om naar levende modellen te werken. Zij trachtte ook om het spel tussen licht en donker te vatten in snel uitgevoerde schetsen van gezichten en bloemen. In het bijzonder werd zij gefascineerd door vrouwelijke onderwerpen: de frisheid van een jong meisje, de kwetsbaarheid van klaprozen en korenbloemen (Fig.4, aquarel). Zij streefde ernaar om de vluchtige stromen van het leven vast te houden in lijnen en kleuren. De poëtische stilte en de sereniteit van de haar vertrouwde Kempen, met zijn lage horizonten en kleine huisjes tegen een overweldigende hemel, vormden een band met haar eigen verleden. Zij voelde zich geborgen in die wereld waaruit zij kracht putte om verder te gaan in de moeilijke periodes van het leven.

Haar portretten weerkaatsen haar verlangen om uitdrukking te geven aan inwendige kracht en sterkte van geest.

Mariette Devocht, veldbloemen, aquarel, 49.5 x 42.5 cm


In 1973 stopte Mariette Devocht met lesgeven. Haar echtgenoot en kunstenaar Leo Lewi stierf in october 1976. Zij hield nog een retrospectieve tentoonstelling in Mol in 1983. Een herdenkingstentoonstelling ter gelegenheid van 60 jaren kunstenaarschap vond plaats in 1990 in het Jakob Smits museum te Mol. Mariette Devocht stierf op 23 april 1999 in haar geboortestad Turnhout op 90-jarige leeftijd, liefdevol omringd door familie, stilletjes en zonder klagen, zoals zij was gedurende haar ganse leven

In haar kunst kon Mariette Devocht zichzelf tot uitdrukking brengen: gevoelig, verlangend en begrijpend, tegelijkertijd.



Bibliografie

Dergent Karel. Tentoonstelling Mariette Devocht (1909-1999), Begijnhofkrant Turnhout, nr. 11-12, pp.5-7, 2005.

Peeters Natasja. Mariette Devocht (1909-1999), Leven en werken van een Kempense kunstenares. Met inleidingen door M. Hendrickx (Burgemeester van Turnhout) en G. Adriaensen (Burgemeester van Beerse). TRAM 41, Begijnhofmuseum en Taxandriamuseum, Turnhout; GC ‘t Heilaar en Jan Vaertenmuseum, Beerse. Juli- augustus- september, 2005.

Peeters Natasja. Art Education for women in the Antwerp Academy before the Second World War: Mariëtte Devocht (1909-1999). In: Jaarboek Koninklijk Museum voor Schone Kunsten Antwerpen / Yearbook of the Royal Museum of History of Arts, (Paul Vandenbroeck, samensteller), Antwerpen, pp. 164-183, 2000.

www.lewi.be



Dankwoord

Deze korte biografische schets van Mariette Devocht is opgesteld door Paul Lewi (zoon) gebruik makend van een samenvating door Karel Dergent van een monografie van de hand van Natasja Peeters (kleindochter). Toelatingen voor reproductie werden verleend door Karel Dergent (Eindredacteur Begijnhofkrant, Turnhout), Harry de Kok (Stadsarchivaris, Turnhout) en Natasja Peeters (Curator van het Koninklijk Legermuseum, Brussel). Foto credit is verschuldigd aan Focus Fotografie, Francois Peeters, Turnhout . Leo Dresselaers van Janssen Pharmaceutica NV, Beerse, zorgde voor een elektronische versie van de figuren.
Natasja Peeters wordt bedankt voor een kritische lezing van de tekst.

Naar Home Page       Datum creatie: 24 september, 2009     Datum laatste aanpassing: 24 september, 2009